Những khó khăn đối với doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam

ASLAW

Những khó khăn đối với doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam

Trong khi doanh nghiệp tư nhân loay hoay giành đất xây dựng nhà máy thì doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở khắp các tỉnh thành trong cả nước đều được nhiều ưu đãi.

Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Để có vốn sản xuất và hoạt động, các doanh nghiệp tư nhân phải vay tiền. Nhưng rất khó tiếp cận vốn vay ngân hàng vì họ không có tài sản thế chấp. Hệ quả là họ phải tìm vốn từ các nguồn tín dụng phi ngân hàng với lãi suất rất cao. Thiếu vốn doanh nghiệp không phát triển được.

Khó tiếp cận vốn là khó khăn chung nhất của nhiều doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Chỉ 17,8% doanh nghiệp tư nhân được hỏi cho biết họ đã nhận được khoản vay từ ngân hàng vào năm 2022, theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Đa số doanh nghiệp không tiếp cận được vốn vay ngân hàng.

Vấn đề là số doanh nghiệp tư nhân được tiếp cận tín dụng ngày càng giảm. Năm 2017, gần 49% doanh nghiệp vay vốn ngân hàng, con số này giảm xuống còn 45% vào năm 2018, 43% vào năm 2019 và 2020. Tiếp tục giảm xuống 35% vào năm 2021 và 18% vào năm 2022.

Khảo sát Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2022 cho thấy, trên 79% doanh nghiệp thiếu tài sản để thế chấp vay vốn và đây là trở ngại lớn nhất.

Năm 2022, gần 76% doanh nghiệp cho biết họ phải vay tiền từ bạn bè và người thân, so với 51% vào năm 2021.

Riêng 13% doanh nghiệp phải vay tín dụng đen với lãi suất cắt cổ, so với 4% năm 2021.

Thiếu vốn là vấn đề nhức nhối nhất của các doanh nghiệp. Để doanh nghiệp vay vốn dễ dàng hơn, cần tháo gỡ hai nút thắt.

Khó khăn về nguồn đất đai

Trong các loại tài sản thế chấp được tổ chức tín dụng chấp nhận, đất đai và tài sản trên đất là phổ biến nhất. Nếu doanh nghiệp tiếp cận đất đai dễ dàng hơn, họ sẽ có tài sản để thế chấp khi muốn vay vốn ngân hàng.

Tuy nhiên, việc tiếp cận đất đai trở nên khó khăn hơn đối với các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là từ năm 2013.

Khảo sát hàng năm của VCCI cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp tư nhân có quyền sử dụng đất cao nhất vào năm 2008, với 81,2%. Con số này đã giảm dần và hiện dao động quanh mức 40%.

Công tác quản lý đất đai tại các địa phương từ năm 2013 đến nay dường như không có cải thiện gì.

Không có quyền sử dụng đất đồng nghĩa với việc doanh nghiệp thiếu một loại tài sản có thể dùng để huy động vốn. Doanh nghiệp không tiếp cận được tín dụng sẽ không thể mở rộng kinh doanh và bỏ lỡ các cơ hội đầu tư mới.

Điều này trở thành một vòng luẩn quẩn cản trở sự phát triển lâu dài của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV).

Luật Hỗ trợ DNNVV cho phép DN được hưởng nhiều quyền, trong đó có quyền tiếp cận đất đai. Tuy nhiên, không ai biết có bao nhiêu DNNVV được hưởng các quyền lợi theo quy định của pháp luật.

Các vấn đề khiến doanh nghiệp khó tiếp cận đất đai bao gồm quy hoạch sử dụng đất chưa hợp lý, thiếu “ngân hàng đất sạch”; dữ liệu thiếu minh bạch về đất đai; thủ tục phức tạp; giá đất cao; giải phóng mặt bằng chậm; thời gian giải quyết hồ sơ về đất đai kéo dài.

Trong khi DN tư nhân chật vật tiếp cận đất đai thì DN ĐTNN được ưu tiên tiếp cận mặt bằng sản xuất kinh doanh. Điều này tạo ra một môi trường kinh doanh không công bằng cho các thành phần kinh tế khác nhau.

Quyền sở hữu

Hiện nay pháp luật Việt Nam chưa rõ ràng về định nghĩa quyền tài sản. Điều này gây khó khăn cho cá nhân, pháp nhân khi sử dụng các quyền liên quan đến tài sản. Chẳng hạn, có nhiều loại quyền tài sản chưa được thừa nhận rõ ràng như quyền thuê bất động sản, quyền khai thác khoáng sản, quyền khai thác tài nguyên, quyền nhận tiền bảo hiểm.

Nếu quyền tài sản được pháp luật bảo vệ tốt thì người dân, doanh nghiệp sẽ luôn cố gắng phát huy tối đa ưu điểm, công năng của tài sản để đạt năng suất, hiệu quả cao nhất có thể. Họ có thể dùng tài sản để thế chấp vay vốn hoặc chuyển nhượng cho người khác để thực hiện hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Ngược lại, quyền tài sản nếu không được bảo vệ hiệu quả sẽ hạn chế cơ hội và khả năng sáng tạo của con người trong việc khai thác giá trị của tài sản.

Quyền tài sản là một trong những tiêu chí quan trọng khi xem xét môi trường kinh doanh ở mọi quốc gia. Tuy nhiên, quyền tài sản ở Việt Nam trong hầu hết các bảng xếp hạng của các tổ chức quốc tế đều ở mức thấp.

Đăng ký ngay Liên hệ tư vấn
Liên hệ ngay để được tư vấn

Liên hệ

  • ASLAW
  • 0914195266
  • 0914195266

    Xem thêm bài viết khác
    Chính sách thuế và tài chính cho doanh nghiệp Việt Nam

    Chính sách thuế và tài chính cho doanh nghiệp Việt Nam

    Việt Nam áp dụng một hệ thống thuế đa dạng với nhiều quy định và chính sách riêng biệt đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Điều này tạo ra một hệ thống pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự […]

    ASL LAW – Đối tác pháp lý trong tư vấn và giải quyết tranh chấp kinh doanh

    ASL LAW – Đối tác pháp lý trong tư vấn và giải quyết tranh chấp kinh doanh

    Trong hành trình phát triển kinh doanh, việc đối mặt với những tình huống tranh chấp là không tránh khỏi. Điều quan trọng là làm thế nào chúng ta giải quyết những tranh chấp này một cách hiệu quả và […]

    Tổng quan về hợp đồng công nghệ

    Tổng quan về hợp đồng công nghệ

    Việc sử dụng, phân phối và cấp phép phần mềm và công nghệ thường được quy định bởi các điều khoản pháp lý nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) của chủ sở hữu phần mềm hoặc công […]

    KHÁCH HÀNG CỦA ASLAW
    LIÊN HỆ VỚI ASLAW